Ultrasonografi

Ultrasonografi
  • Radyoloji

Ultrasonografi

Hamile kadınlarda fetüs gelişimini izlemek, ultrasonun kullanıldığı en yaygın yöntemlerden biridir.

Ses dalgalarının teknoloji ve tıp alanlarında pek çok kullanım alanı mevcuttur. Bunlardan biri olan ultrasonografi, bir tıbbi görüntüleme yöntemi olup ses dalgaları yardımıyla vücudun iç kısmında yer alan doku ve organların genel hatlarıyla görülebilmesini sağlar. 
Bu uygulama ile insan kulağının algılayabileceğinden çok daha yüksek bir frekansa sahip ses dalgaları vücuda verilerek geri dönüş süreleri hesaplanarak incelenen bölgeye ait bir görüntü çıkartılır. Ultrasonun birçok hastalığın teşhisinde, bazı hastalıkların ise girişimsel yöntemlerle tedavilerinde önemli bir payı mevcuttur.

Ultrason nerede kullanılır ?


Ultrason nedir sorusunu cevapladıktan sonra bu işlemin kimlere yapıldığına göz atmak faydalı olacaktır. Hamile kadınlarda fetüs gelişimini izlemek, ultrasonun kullanıldığı en yaygın yöntemlerden biridir. Herhangi bir radyasyon içermediği için bu uygulama bebeğe zarar verecek bir öğeye sahip değildir.
Aynı zamanda ultrason diğer iç organların görüntülenmesi için de sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Yumuşak dokuyla ilgili hastalıkların teşhisinde ultrasondan faydalanılır.
İç organlarda meydana gelen ağrı, şişme veya enfeksiyonun nedenleri ultrason sayesinde teşhis edilebilir. Doğru tedavi sürecinin izlenmesi için ultrason oldukça önemli tıbbi uygulamalar arasında yer almaktadır. Kadın hastalıklarının tespiti ve takibi için de çoğu zaman yaygın olarak kullanılmaktadır.

Ultrason nasıl çekilir?


Özellikle gebe kadınlar ve kronik hastalıkları bulunan kişiler başta olmak üzere birçok kişi sağlık taramaları için düzenli olarak ultrasona girer. Ultrasonografide araştırılan bölgenin en net şekilde görülebilmesi ve elde edilecek bulguların doğruluk payının artırılması için hekimlerin ultrason öncesi dikkat edilmesi gerekenler konusunda hastalara gerekli bilgileri vermesi gerekir.
Karın ultrasonu gibi birtakım ultrason işlemleri belirli bir süredir aç olmayı gerektirebilir. Bunun yanı sıra kadın üreme organlarına ilişkin hastalıkların araştırılması için yapılan pelvik ultrasonlara girerken hastaların mesanelerinin dolu olması gerekir. Bu gibi hususlara işlem öncesinde gereken özenin gösterilmesi işlemin amacına ulaşabilmesi açısından büyük bir öneme sahiptir.
Ultrasonun çekimine başlanmadan önce radyoloji uzmanı tarafından görüntülenecek bölgenin tamamı şeffaf ultrason jeli ile kaplanır. Bu jel sağlık açısından herhangi bir olumsuz etki oluşturmayan ve sadece bölgenin kayganlaştırılması ve ses dalgalarının iletiminin kolaylaşmasını sağlayan bir maddedir. 
Su bazlı olması nedeniyle işlem sonrasında su yardımı ile kolaylıkla temizlenebilir. İşlem öncesi hazırlıklar tamamlandıktan ve hastaya gereken bilgiler verildikten sonra ultrason cihazının prob kısmı görüntülenecek bölgenin üzerinde gezdirilerek görüntüler monitörden takip edilir. Görüntüleme sırasında bazı bölgelerde daha iyi ve net bir görüntü elde etmek amacıyla radyolog probu cilde bir miktar bastırabilir. Bu normal bir durumdur ve herhangi bir zararı yoktur.
Görüntüleme işlemi tamamlandıktan sonra elde edilen görüntülerden bazı çıktılar alınır ve işleme ilişkin bir rapor düzenlenir. Bu rapor ultrasonu isteyen tıbbi birime gönderilir.


Ultrason çeşitleri nelerdir?


PELVİK ULTRASONOGRAFİ
Kadınlarda rahim ve yumurtalıklar gibi organların hastalıklarına yönelik taramalarda ve hamileliğin ilerlemiş dönemlerindeki rutin takiplerde uygulanan ultrason tekniğidir. Pelvik ultrason öncesinde özellikle işlem kadın üreme organlarına yönelik olarak yapılıyor ise hastanın idrara sıkışık olması gerekir. Birkaç dakika içerisinde tamamlanan kısa süreli bir işlem olup karnın alt kısmından yapılır.

ABDOMİNAL (TRANSABDOMİNAL) ULTRASONOGRAFİ
Kendi içerisinde farklı teknikler ve uygulama şekilleri barındıran abdominal ultrasonografi, genel olarak karın boşluğunda yer alan organlara ilişkin hastalıkların araştırılmasında kullanılır. Gebelik döneminde yapılan ultrasonlar da bu gruba girer. Ayrıca karaciğer, safra kesesi, böbrekler, prostat, mide ve bağırsakların görüntülenmesinde de tercih edilir. 3 veya 4 boyutlu ultrason, doppler ultrasonu, renkli ultrason gibi tekniklerden uygun olanı tercih edilerek işlem gerçekleştirilebilir.

TRANSVAJİNAL ULTRASONOGRAFİ
Transvajinal ultrasonografi kadın üreme organlarının görüntülenmesinde pelvik ultrasona oranla çok daha net görüntülerin elde edilebilmesine imkan tanıyan bir ultrasonografi tekniğidir. Bu yöntemle yapılan görüntülemelerde ultrason probu vajina içerisine yerleştirilir. Ses dalgaları vajina içerisinde iletilir ve rahim, yumurtalıklar gibi üreme organlarının bu şekilde görüntülenmesi ile elde edilen sonuçların yanılma payı çok daha küçüktür. Probun vajene yerleştiriliyor olması nedeniyle cinsel anlamda aktif olan kadınlarda uygulanan bu teknikte işlem öncesinde mesanenin dolu olması gerekmez.

3 VE 4 BOYUTLU ULTRASON UYGULAMALARI
Genellikle gebelerde bebeğin net bir şekilde görülebilmesi, hareketlerinin gözlenmesi, uzuvlarının incelenebilmesi ve bazı yapısal hastalıkların tespit edilebilmesi amacıyla isteğe bağlı olarak uygulanan bir ultrason yöntemidir. 2 boyutlu ultrasona oranla elde edilen görüntüler çok daha nettir ve bu yöntemle bebeğin cinsiyetinin tespit edilmesi de oldukça kolaydır.

RENKLİ DOPPLER ULTRASONOGRAFİSİ
Diğer ultrason tekniklerinden farklı bir görüntüleme imkanı sunan renkli doppler ultrasonu ile damar hastalıklarının araştırılması, doku ve organlardaki kan damarlarının dağılımının incelenmesi ve dolayısıyla tümörlerde kanserleşme eğilimlerinin araştırılması mümkündür. Ayrıntılı ultrason ve detaylı ultrason olarak da adlandırılır. Aynı zamanda kan akışının yönü, olası damar tıkanıklıkları ve tıkanıklığa neden olan sorunlar bu ultrason tekniği ile tespit edilebilmektedir. Gebelerde de bebeğe ilişkin gelişim geriliği gibi durumların saptanmasında da doppler ultrason tekniğinin kullanımı söz konusu olabilmektedir.

Bunların haricinde ekokardiyografi, mamografi gibi incelenen bölgeye özgü olarak şekillendirilmiş renksiz veya renkli ultrason teknikleri de mevcuttur. Belirtilen ultrasonografi çeşitlerinden hangisinin uygulanması gerektiğine hastanın durumu, yaşı, cinsiyeti, hastalığın bulunduğu bölge ve ilerlemişlik düzeyi gibi hususlar göz önünde bulundurularak ultrason isteğini yapan hekim tarafından karar verilir. Eğer siz de genel bir ultrason uygulaması ile sağlık taramasından geçmek veya herhangi bir hastalığınıza yönelik rutin kontrollerinizi yaptrımak istiyorsanız,Ankara Umut Hastanesine  başvurarak muayeneden geçebilir, ultrasonografi için randevunuzu alabilirsiniz.

Yorum Yapın